Chợ nổi Cái Bè: Một "đặc sản" du lịch hấp dẫn, cần được bảo tồn

Chợ nổi Cái Bè (huyện Cái Bè) đang dần bị thu hẹp và khách du lịch đến đây cũng thưa thớt dần. Việc bảo tồn và phát triển để chợ nổi Cái Bè, một "đặc sản" du lịch nổi tiếng của Tiền Giang không bị "chìm" là rất cần thiết.

Ghe thuyền buôn bán tấp nập ở Chợ nổi Cái Bè vào những năm
trước đây.

5 giờ sáng, chúng tôi xuất phát từ bến tàu du lịch Cái Bè đi thăm chợ nổi Cái Bè. Một ngày mới ở đây bắt đầu sớm hơn thường lệ. Nhịp sống mưu sinh hối hả được cảm nhận rõ qua tiếng máy ghe, thuyền trên sông...

Một thời sung túc...

Chiếc thuyền đưa chúng tôi tham quan chợ nổi Cái Bè cứ bồng bềnh trên sông Tiền trong tiết trời mờ sáng còn hơi sương. Ghe thuyền tụ họp trên chợ nổi Cái Bè đoạn giáp ranh ba tỉnh Tiền Giang, Bến Tre và Vĩnh Long hiện không còn nhiều, nhưng cũng đủ để biết một buổi chợ sớm trên sông đang bắt đầu.

Theo thông tin từ ngành du lịch huyện Cái Bè, chợ nổi Cái Bè được hình thành từ khoảng cuối thập niên 80 của thế kỷ XVII. Thời bấy giờ, trên vàm Cái Bè, do có nhiều ghe mua bán trong vùng lân cận, tụ hội về đây trao đổi nông sản, nên dần "họp" thành chợ nổi này. Đây là nơi giao thương hàng hoá không chỉ trong tỉnh Tiền Giang, mà còn là nơi giao thương của các tỉnh lân cận. Hàng hoá ở chợ nổi rất đa dạng và phong phú, từ các loại nông sản cho đến các loại trái cây như: Cam, quít, bưởi, khóm, xoài, dưa hấu...

Chợ nổi Cái Bè ngày đó hoạt động suốt ngày đêm và thường là theo con nước lớn. Thời gian họp chợ diễn ra từ 3 - 5 giờ sáng cho đến tận xế chiều. Ông Nguyễn Văn Chín, một thương hồ quê ở tỉnh Vĩnh Long, có gần 20 năm mua bán ở chợ nổi Cái Bè cho biết, trước đây, chợ nổi hoạt động nhộn nhịp, sung túc. Quy mô chợ phụ thuộc vào mùa trái cây, củ, quả, trung bình mỗi ngày có khoảng 100 - 200 tấn trái cây, củ, quả.

Hàng ngày, chợ có đến vài trăm phương tiện ghe, thuyền lớn nhỏ của các thương lái neo đậu thu gom hàng hóa và của các hộ dân địa phương hội tụ lại đây để giao thương. Ngoài ra, còn có nhiều thuyền nhỏ lưu động cung cấp các dịch vụ ăn uống, giải khát và sản phẩm phục vụ nhu cầu đời sống trên sông.

Khi đưa chúng tôi tham quan chợ nổi Cái Bè, anh lái thuyền không ngừng đưa tay chỉ vào những cây sào treo lủng lẳng trái khóm, trái xoài, củ khoai lang và chia sẻ, từ trước đến nay, việc mua bán của các ghe thuyền ở chợ nổi Cái Bè vẫn mang nét độc đáo chung của các chợ nổi là "sào nào, rau củ - trái ấy", tức là trên ghe thuyền bán loại trái cây, nông sản nào thì treo lên cây sào (gọi là cây bẹo) cho người mua dễ nhận biết và không phải rao mời. Đó là một chỉ dẫn rất thú vị và riêng biệt trong phương thức giao dịch của người dân miệt vườn vùng sông nước.

Chính những nét sinh hoạt độc đáo của chợ nổi Cái Bè đã tạo nên sức hút đối với du khách gần xa, nhất là du khách nước ngoài và trở thành điểm du lịch hấp dẫn của địa phương. Có thời điểm, lượng khách tham quan chợ nổi Cái Bè chiếm khoảng 80% trong tổng số du khách du lịch đến huyện Cái Bè.

Trăn trở cùng chợ nổi Cái Bè

Theo nhiều người, thời sung túc của chợ nổi Cái Bè chỉ còn trong hoài niệm. Bởi thực tế ngày nay, chợ nổi Cái Bè đã không còn là một chợ nổi đông đúc, trên bến dưới thuyền. Hiện ngay ở trung tâm chợ nổi, số lượng ghe thuyền neo đậu đã giảm nhiều so với trước đây. Do hệ thống giao thông đường bộ hiện nay đã phát triển, nên lượng ghe thuyền hoạt động trên chợ nổi Cái Bè đã giảm, chỉ còn khoảng 50 ghe thuyền buôn bán sỉ các mặt hàng trái cây, rau, củ, quả...

Chị Nguyễn Thị Hồng Huế, một người làm du lịch ở xã Tân Phong (huyện Cai Lậy) mong muốn chợ nổi Cái Bè được duy trì và phát triển. "Bởi chợ nổi này hiện nay vẫn là "đặc sản" du lịch có tiếng của tỉnh và khách đặt tour đến tham quan rất nhiều" - chị Huế nói. Các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch của huyện Cái Bè cũng đề xuất giải pháp duy trì chợ nổi Cái Bè, mỗi doanh nghiệp kinh doanh lữ hành tham gia một ghe, thuyền tại chợ nổi, để vừa kinh doanh vừa tạo ra một sản phẩm du lịch cho du khách...

Thực tế, vai trò vị trí quan trọng của chợ nổi Cái Bè trong phát triển du lịch của địa phương đã có từ lâu. Với nhiều ý kiến cho rằng, nếu huyện Cái Bè cũng như tỉnh Tiền Giang không bảo tồn và phát triển được chợ nổi Cái Bè, thì sức hấp dẫn của du lịch cũng sẽ giảm dần. Tiền Giang sẽ mất đi một sản phẩm đặc thù có tính cạnh tranh cao.

Ông Nguyễn Quốc Thanh, Chủ tịch UBND huyện Cái Bè nhìn nhận, chợ nổi Cái Bè là một sản phẩm của tự nhiên, hình thành từ văn hóa giao thương trên sông nước lâu đời của người dân. Tuy nhiên, quy luật đào thải khắc nghiệt của tự nhiên đòi hỏi phải có bàn tay kiến tạo của con người, để chợ nổi không chỉ đơn thuần là một kênh phân phối, một địa điểm giao thương, mà phải được chú trọng đầu tư như một sản phẩm du lịch độc đáo.

Việc bảo tồn và phát triển chợ nổi Cái Bè bền vững là vấn đề cấp thiết, đang được ngành du lịch và các cấp chính quyền của tỉnh rất quan tâm. Cụ thể, thời gian gần đây, lãnh đạo UBND tỉnh liên tục có những chuyến khảo sát thực tế chợ nổi Cái Bè; đồng thời UBND huyện Cái Bè cũng đã lập Đề án "Bảo tồn và phát huy chợ nổi Cái Bè" và đang lấy ý kiến hoàn chỉnh.

Hữu Nghị

Thủ tục hành chính
Văn bản điện tử