Truy cập nội dung luôn
 
                                                     English Facebook RSS Hỏi đápSơ đồ cổng

Chi tiết tin

Tiền Giang trong thời kỳ khai hoang và những cuộc đấu tranh trong các thế kỷ XVII - XIX
20/01/2019 - Lượt xem: 1258

Vào khoảng đầu Công nguyên (trên dưới 2.000 năm trước), các tộc người In-do-nê-si-en, người Nam Á hải đảo, thuộc vùng châu Á gió mùa, có cùng nguồn gốc với một số tộc người ở Tây Nguyên - Việt Nam, đã đến vùng châu thổ sông Cửu Long, trong đó có Tiền Giang để sinh sống.

I. QUÁ TRÌNH KHAI HOANG

Vào khoảng đầu Công nguyên (trên dưới 2.000 năm trước), các tộc người In-do-nê-si-en, người Nam Á hải đảo, thuộc vùng châu Á gió mùa, có cùng nguồn gốc với một số tộc người ở Tây Nguyên - Việt Nam, đã đến vùng châu thổ sông Cửu Long, trong đó có Tiền Giang để sinh sống.

Tỉnh Tiền Giang vào những thế kỷ đầu Công nguyên thuộc vương quốc Phù Nam. Xã hội Phù Nam có các tầng lớp nông dân, thợ thủ công, thương nhân và giới tăng lữ. Người Phù Nam có chữ viết. Các minh văn ở Gò Thành (xã Tân Thuận Bình, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang) được viết bằng ngôn ngữ Pali lai (Hybrid - Pali), có dấu vết Sanskrit và bằng một thứ văn tự Deccan (Nam An).

Nền thương nghiệp phát triển và sự bành trướng nhanh chóng về lãnh thổ của Phù Nam đã dẫn đến tình trạng cát cứ, khiến cho Phù Nam bước vào thời kỳ suy thoái từ giữa thế kỉ VI, hoàn toàn sụp đỗ vào khoảng thế kỉ VII. Vùng châu thổ sông Cửu Long thuộc Phù Nam khi đó trở nên hoang vu.

Người Chân Lạp, trước sự bành trướng của đế quốc Khmer đã tìm đến vùng Tiền Giang, vùng rìa của Thủy Chân Lạp, lúc bấy giờ gần như hoang vu, dân cư rất thưa thớt(1).

Một số di tích của người Phù Nam tại Tiền Giang được người Khmer sử dụng, nhưng sau đó đã bị người Chân Lạp phá bỏ gần hết. "Có lẽ do hậu quả chiến tranh kéo dài nhiều thập kỷ giữa hai vương quốc ở giai đoạn Phù Nam suy tàn nên nhiều kiến trúc lớn đã hoàn toàn sụp đổ"(2).

Do dân số quá ít, kỹ thuật canh tác lạc hậu, lại sống trên một vùng đất khắc nghiệt "Dưới sông sấu lội, trên rừng cọp đua", người Chân Lạp chưa tạo được dấu ấn văn hóa đậm nét trên vùng đất ở phía Bắc sông Tiền.

Vào đầu thế kỉ XVII, Jayajettha II lên ngôi ở Chân Lạp (1618). Để chấm dứt việc thuần phục nước Xiêm, ông tìm đến chúa Nguyễn tạo ra một thế lực và liên minh mới, đối trọng với nước Xiêm qua cuộc hôn nhân với công chúa Ngọc Vạn(1). Nhờ sự hỗ trợ của chúa Nguyễn, Batom Reachea trở thành vua Chân Lạp (1660 - 1672). Trong lúc châu thổ sông Cửu Long gần như hoang vu, Batom Reachea cho người Việt định cư, được quyền sở hữu đất đai mà người Việt khai phá.

Từ thế kỷ XVII, vùng Tiền Giang được người Việt, từ miền Trung và miền Bắc, trong đó phần lớn là từ vùng Ngũ Quảng, đến khai hoang và định cư.

Đầu thế kỷ XVII, do chiến tranh giữa hai tập đoàn phong kiến Trịnh - Nguyễn, cùng nạn sưu cao, thuế nặng, nạn bắt phu bắt lính, do sự bóc lột thái quá của giai cấp địa chủ, điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, lưu dân người Việt, trong đó phần lớn là nông dân nghèo khổ, từ miền Bắc, miền Trung đã vượt qua muôn trùng khó khăn, thử thách vào vùng đất Tiền Giang khai hoang lập nghiệp. Lúc đầu, những cuộc di dân còn lẻ tẻ, tự phát, về sau, chính quyền chúa Nguyễn trực tiếp đứng ra tổ chức những đoàn di dân và cho phép tư nhân chiêu mộ dân nghèo vào vùng đất mới khai hoang. Nhờ đó, diện tích khai hoang ngày càng tăng.

Năm 1679, một nhóm người Hoa do Dương Ngạn Địch chỉ huy, vì chống đối vương triều ngoại tộc Mãn Thanh, nên di trú sang Phú Xuân (Huế) và được chúa Nguyễn cho vào định cư ở Mỹ Tho. Sau đó, do sự giao lưu văn hóa và có mối quan hệ hôn nhân với người Việt, nên số người Hoa này đều trở thành người Việt.

Nhờ sự lao động cần cù, sáng tạo và một số chính sách, biện pháp khai hoang của chính quyền chúa Nguyễn, đến cuối thế kỉ XVIII, công cuộc khai hoang ở Tiền Giang về cơ bản được hoàn thành. Sản xuất nông nghiệp với nhiều loại hình canh tác như nghề ruộng, nghề vườn, nghề cá đã đi vào ổn định và bắt đầu có sự phát triển. Các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, nhất là nghề dệt, nghề chế biến thủy - hải sản, chế biến lương thực,... đều đạt kết quả khả quan. Thương mại phát đạt, xuất hiện những chợ có mức độ buôn bán phồn thịnh, thậm chí vươn ra cả thị trường quốc tế như các chợ: Mỹ Tho, Cái Bè, Chợ Gạo, Cai Lậy, Gò Công,... Từ đó, đời sống của nhân dân ngày càng được cải thiện. Tiền Giang ngay từ rất sớm là một trong những trung tâm nông nghiệp, kinh tế và thương mại nổi tiếng ở Nam Bộ.

Song song đó, hệ thống hành chính cũng được hình thành. Năm 1698, chúa Nguyễn cử Nguyễn Hữu Cảnh kinh lược đất Nam Bộ. Lúc ấy, Tiền Giang thuộc sự quản lý của hai nơi: Vùng Gò Công, Chợ Gạo, Châu Thành, thành phố Mỹ Tho ngày nay thuộc huyện Tân Bình, dinh Phiên Trấn; vùng Cai Lậy, Cái Bè ngày nay thuộc châu Định Viễn, dinh Long Hồ. Năm 1772, đạo Trường Đồn được thành lập, lỵ sở được đặt tại giồng Kiến Định (thị trấn Tân Hiệp ngày nay). Đây là đơn vị hành chính đầu tiên của Tiền Giang. Năm 1779, đạo Trường Đồn được đổi thành dinh Trường Đồn. Năm 1781, dinh Trường Đồn được đổi thành dinh Trấn Định, lỵ sở được dời từ giồng Kiến Định sang thôn Mỹ Chánh - chợ Mỹ Tho (Khu vực chợ cũ, thuộc Phường 2 và Phường 8 của thành phố Mỹ Tho ngày nay). Năm 1792, thành Mỹ Tho được dựng lên. Hệ thống thôn ấp cũng đi dần vào quy củ.

II. TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI TIỀN GIANG NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX

Sản xuất nông nghiệp có những bước phát triển mới. Năng suất lúa ở Tiền Giang đạt cao nhất ở Nam Bộ. Nông dân lựa chọn được nhiều giống lúa, trong đó nổi tiếng nhất là giống lúa Gò Công. Nghề vườn đã được chuyên canh hóa với loại cây trồng chủ yếu là cau. Việc trồng trọt các loại cây nông sản (đậu, bắp, khoai, dâu, bông vải,...) có sự phát triển nhất định, nhất là nghề trồng dâu ở Tân Hiệp, Tân Đức (Cai Lậy), nghề trồng khoai ở giồng Trấn Định (Châu Thành), nghề trồng bông vải ở Gò Công và các cù lao trên sông Tiền,... Nghề đào ao nuôi cá phát triển mạnh. Ở Nam Bộ, chỉ có Tiền Giang mới có nghề đào ao nuôi cá với quy mô lớn, tập trung tại các địa phương ở ven Đồng Tháp Mười.

Các ngành nghề tiểu thủ công đã sản xuất ra nhiều sản phẩm vang danh khắp nơi như: Ghe Cái Bè, các loại vải ở Cai Lậy, cau khô Trà Tân, bánh tráng Lương Phú, rượu Gò Cát,...

Hoạt động nội thương diễn ra nhộn nhịp. Các chợ Mỹ Tho, Gò Công, Cái Bè, Cai Lậy,... vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc buôn bán, điều phối các loại hàng hóa, nhất là nông sản, giữa Tiền Giang và các địa phương khác.

Cơ chế hành chính có sự thay đổi theo hướng ngày càng hoàn thiện. Năm 1808, dinh Trấn Định được đổi thành trấn Định Tường.

Năm 1826, thành trấn Định Tường được dời từ thôn Mỹ Chánh - chợ Mỹ Tho sang hai thôn Điều Hòa và Bình Tạo. Đây cũng được xem là lỵ sở của trấn Định Tường.

Năm 1832, trấn Định Tường được đổi thành tỉnh Định Tường.

Đời sống tinh thần của nhân dân rất phong phú. Từ trong lao động, nhân dân đã sáng tạo ra một kho tàng văn hóa dân gian hết sức đa dạng, bao gồm ca dao, tục ngữ, dân ca, truyện cười, hò, vè,... nhất là mảng đờn ca, múa hát. Nhân dân ham chuộng võ nghệ và có tinh thần thượng võ. Trường phái "Võ Ba Giồng" nổi tiếng ở khắp nơi.

Tiền Giang cũng là "Vùng đất học" ở Nam Bộ. Trong nửa đầu thế kỉ XIX, nơi đây có 1 người đậu Tiến sĩ (một trong số rất ít vị Tiến sĩ ở toàn Nam Bộ lúc bấy giờ) và 44 người đậu Cử nhân, chỉ đứng thứ hai sau Gia Định, trong số đó có nhiều người đậu thủ khoa.

Đa số nhân dân theo đạo Phật. Nhiều ngôi chùa lớn đã được xây dựng, như chùa: Bửu Lâm, Sắc Tứ, Linh Phong, Phật Đá, Thiên Phước, Vĩnh Tràng,... Những ngôi chùa này, ngoài ý nghĩa tôn giáo còn có giá trị về nghệ thuật và kiến trúc. Bên cạnh đó, nhân dân còn thờ cúng những vị thần thuộc tín ngưỡng dân gian, như thần Nông, thần Thành hoàng, thần cá Ông, Bà Chúa xứ,...

Về xã hội, có hai giai cấp cơ bản là địa chủ phong kiến và nông dân. Trong đó, giai cấp địa chủ sở hữu ngày càng nhiều ruộng đất; còn giai cấp nông dân bị mất dần ruộng đất, trở thành tá điền, cày ruộng thuê cho địa chủ. Do đó, mâu thuẫn giữa hai giai cấp này đã nảy sinh và ngày càng phát triển.

 

(1) Theo Địa chí Tiền Giang, 2005, tập 1, tr 369

(2) Theo Địa chí Tiền Giang, 2005, tập 1, tr. 369.

Tương phản
Đánh giá bài viết(0/5)

VĂN BẢN ĐIỆN TỬ VĂN BẢN ĐIỆN TỬ

THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH

HỆ THỐNG VĂN BẢN HỆ THỐNG VĂN BẢN

Văn bản chỉ đạo điều hành

Công báo Tiền Giang

Góp ý dự thảo văn bản

Cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật

THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH

Dịch vụ công trực tuyến

CSDL Quốc gia về TTHC

Dự án mời gọi đầu tư Dự án mời gọi đầu tư

Thông tin quy hoạch

Quy hoạch tổng thể

Quy hoạch sử dụng đất

Quy hoạch xây dựng

Quy hoạch khu, cụm công nghiệp

Quy hoạch ngành

Quy hoạch khai thác tài nguyên thiên nhiên

Quy hoạch thu gom, xử lý chất thải

Báo cáo thống kê

Báo cáo kinh tế - xã hội

Số liệu thống kê

Niên giám thống kê

Thông tin cần biết

Thông tin thời tiết

Giá cả thị trường

Công khai tài chính ngân sách

Thông tin thị trường xuất khẩu

Công khai hiện trạng sử dụng đất

Đầu tư, mua sắm công

Thông tin đấu giá

Thông báo tuyển dụng

Thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú

Số điện thoại đường dây nóng xử lý tin báo về buôn lậu, gian lận thương mại

Địa chỉ hỗ trợ doanh nghiệp

Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp

Thông tin khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2018

Lễ hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch năm 2019

Tiền Giang - Dấu ấn lịch sử từ tài liệu lưu trữ

Đối thoại doanh nghiệp Đối thoại doanh nghiệp

DOANH NGHIỆP DOANH NGHIỆP

Slideshow Image 1

LIÊN KẾT LIÊN KẾT

Thống Kê Truy Cập Thống Kê Truy Cập

Đang truy cập:
-
Hôm nay:
-
Tuần hiện tại:
-
Tuần trước:
-
Tháng hiện tại:
-
Tháng trước:
-
Tổng lượt truy cập:
-